Нярайн шарлалтын нарийвчилсан оношлогоо, эмчилгээ
Нярайн шарлалтын нарийвчилсан оношилгоо, эмчилгээ
Тынтын хүүхдийн эмнэлэг нь таны хүүхдийн эрүүл өсөлт хөгжилтөд үргэлж хамт байх болно. neonatal jaundice
Нярайн шарлалтын нарийвчилсан оношилгоо, эмчилгээ

Нярайн шарлалт нь олонх нярайд тохиолддог түгээмэл шинж тэмдэг боловч,
шарлалт бүр ижил шалтгаантай, хэвийн байдаггүй.
Тынтын хүүхдийн эмнэлэг нь зөвхөн шарлалтын үзүүлэлт (билирубин)-д үндэслэн шууд эмчилгээг шийдвэрлэдэггүй бөгөөд хүүхдийн нас, шарлалт нэмэгдэж буй хурд, шалтгаан болон биеийн ерөнхий байдлыг цогцоор нь үнэлж, нарийвчилсан тусламж үйлчилгээг үзүүлдэг.
Нярайн шарлалт
юунаас болж үүсдэг вэ?
Нярайн бие махбодод насанд хүрэгчдийнхээс илүү хурдан билирубин (bilirubin) ялгарч хуримтлагддаг онцлогтой тул төрсний дараах тодорхой хугацаанд шарлах нь түгээмэл байдаг. Гэвч зарим тохиолдолд дараах шалтгаануудын улмаас шарлалт хавсран үүсэж болно. Тиймээс энэ нь аяндаа зүгээр болох энгийн шарлалт уу, эсвэл эмчилгээ шаардлагатай юу гэдгийг ялгаж оношлох нь маш чухал юм.
- Физиологийн шарлалт (Төрсний дараах хэвийн шарлалт)
- Хөхний сүүтэй холбоотой шарлалт
- Цусны бүлэг тохироогүйгээс үүдэлтэй цус хайлах (гемолитик) шарлалт
- Халдвар
- Элэг, цөсний замын өвчин эмгэг

Дараах тохиолдлуудад
нарийвчилсан шинжилгээ шаардлагатай
Дараах шинж тэмдгүүд илэрвэл энэ нь энгийн шарлалт биш байх магадлалтай тул нарийвчилсан үнэлгээ хийх шаардлагатай байдаг.
Нарийвчилсан үнэлгээ шаардлагатай тохиолдлууд:
Төрснөөс хойш 24 цагийн дотор шарлалт эхлэх / Шарлалтын үзүүлэлт маш хурдан өсөх / Шарлалт удаан хугацаагаар үргэлжлэх / Хүүхэд сулбагар болох, эсвэл хөхөө муу хөхөх / Өтгөн цайвар, эсвэл шээс маш тод хурц өнгөтэй гарах
Ийм тохиолдолд зүгээр л хянаад орхих биш, үндсэн шалтгааныг нь тодруулах шаардлагатай.
Нярайн шарлалтыг үнэлэх нь хүүхдэд шаардлагагүй олон шинжилгээ хийх гэсэн үг биш бөгөөд зөвхөн эмчилгээ хэрэгтэй эсэхийг үе шаттайгаар тогтоох үйл явц юм.
Оношилгоо, үнэлгээний үе шат
Таны хүүхдийн шинжилгээ дараах дарааллаар явагдана.
АЛХАМ 01. Шарлалтын түвшин болон эмнэлзүйн шинж тэмдэгт үндэслэн “Эмчилгээ шаардлагатай эсэх”-ийг шийдвэрлэх
Шарлалтын үзүүлэлтээс гадна хүүхдийн биеийн ерөнхий байдлыг давхар үнэлнэ.
Эрсдлийн үнэлгээ
Дараах хүчин зүйлсийг нэгтгэн дүгнэж, эмчилгээ хийх шаардлагатай эсэхийг эхлээд тодорхойлно.
- ㆍХөхөлт, хооллолтын байдал
- ㆍИдэвх хөдөлгөөн
- ㆍЖингийн өөрчлөлт
- ㆍШарлалтын нэмэгдэх хурд
Эрсдэл багатай үед
→ Эмчийн хяналтад ажиглах
Үзүүлэлт өсөх эсвэл эрсдэлт хүчин зүйл илэрсэн үед
→ Нэмэлт шинжилгээ хийж, эмчилгээг эхлүүлэх
АЛХАМ 02. Цусны шинжилгээгээр ‘Шалтгааныг тодруулах’
Шаардлагатай тохиолдолд шарлалтын нарийн шалтгааныг тогтоох шинжилгээг хийдэг.
Эмчилгээний шийдвэр гаргах
Шинжилгээний хариунд үндэслэн энгийн шарлалт уу, эсвэл яаралтай эмчилгээ шаардлагатай юу гэдгийг ялгана.
- ㆍЦусны бүлэг тодорхойлох (Цусны бүлгийн тохироогүй байдал)
- ㆍЦус хайлалт (гемолиз) байгаа эсэхийг шалгах
- ㆍХалдвар үрэвсэл байгаа эсэхийг шалгах
- ㆍЭлэгний үйл ажиллагааг үнэлэх
АЛХАМ 03. Шаардлагатай үед Элэг, Цөсний замын бүтцийг шалгах
Шарлалт удаан хугацаагаар үргэлжлэх, эсвэл хэвийн бус шинж тэмдэг илэрвэл элэг болон цөсний замын бүтцийн гажиг байгаа эсэхийг шалгах зорилгоор ЭХО (хэт авиан) оношилгоо хийж болно.
ЭХО оношилгоо
Хүүхдийн биеийн байдлыг харгалзан үзэж, зөвхөн шаардлагатай тохиолдолд л хийдэг.
- ㆍЦөсний замын бөглөрөл сэжиглэх
- ㆍЭлэгний эмгэг сэжиглэх
- ㆍШууд билирубиний (Direct Bilirubin) хэмжээ ихсэх
Шинжилгээний хариуг
хэрхэн үнэлдэг вэ?
Нярайн шарлалтыг зөвхөн “үзүүлэлт өндөр эсвэл бага” гэж хялбархан дүгнэдэггүй. Дараах хүчин зүйлсийг цогцоор нь авч үзэн эмчилгээний шийдвэрийг гаргадаг. Нярайн шарлалтын эмчилгээ нь зөвхөн тоон үзүүлэлтийг бууруулах биш, болзошгүй хүндрэлээс урьдчилан сэргийлж, хүүхдийг аюулгүй, эрүүл байлгахад оршдог.
- 1 Төрснөөс хойш өнгөрсөн хугацаа
- 2 Шарлалтын үзүүлэлт болон түүний өсөлтийн хурд
- 3 Хүүхдийн биеийн ерөнхий байдал
- 4 Шинжилгээний үр дүн
- 5 Эрсдэлт хүчин зүйлс байгаа эсэх
Гэрлэн эмчилгээ (Phototherapy)
Гэрлэн эмчилгээ нь тусгай гэрлийн тусламжтайгаар цусан дахь билирубинийг задалдаг бөгөөд нярайн шарлалтыг эмчлэх хамгийн үндсэн бөгөөд үр дүнтэй арга юм.
Эмчилгээний эрчим болон хугацааг хүүхдийн биеийн байдалд тохируулан зохицуулна
1 Биед ямар нэгэн сөрөг нөлөөгүй, харьцангуй аюулгүй эмчилгээ 2 Хүүхдийн биеийн байдлаас шалтгаалан хэвтэн эмчлүүлэх боломжтой 3 Эмчилгээний явцад шарлалтын түвшин болон хүүхдийн биеийн байдлыг тогтмол хянана
Нярайн шарлалтын эмчилгээ
хэрхэн явагддаг вэ?

Эмчилгээг эхлүүлэхийн өмнө хүүхдийн шарлалтын хэмжээ болон биеийн ерөнхий байдлыг
цогцоор нь үнэлж, хэвтэн эмчлүүлэх шаардлагатай эсэхийг хамгийн түрүүнд тодорхойлно.
Тынтын хүүхдийн эмнэлэг нь хүүхдийн хэвтэн эмчлүүлэх тасагтай бөгөөд
гэрлэн эмчилгээ зэрэг нярайн шарлалтын эсрэг бүрэн хэмжээний эмчилгээ, үйлчилгээг үзүүлж байна.
Шарлалтын үзүүлэлтэд тулгуурласан үе шаттай эмчилгээ
Эмчилгээний явц дахь тогтмол хяналт (Мониторинг)
Эмчилгээний үр дүнгээс хамааруулан эмчилгээний төлөвлөгөөг өөрчлөх
Бид хүүхдийн биеийн байдлаас хамааран амбулаториор хянаж болох эсвэл хэвтүүлэн эмчлэх шаардлагатай юу гэдгийг нарийн ялгаж, хамгийн аюулгүйгээр эмчилгээг явуулдаг.
Шаардлагатай бол нэмэлт шинжилгээ эсвэл нарийн мэргэжлийн эмчийн хамтарсан үзлэг хийж,
хүүхдэд хамгийн тохиромжтой эмчилгээний чиглэлийг тодорхойлдог.
Эмчилгээ болон Гам, дэглэм
Шалтгаанаас хамаарсан эмчилгээ
Шарлалтыг үүсгэж буй үндсэн шалтгаан байгаа тохиолдолд тухайн шалтгаанд чиглэсэн эмчилгээг хавсарч хийнэ.
Цус хайлах (гемолитик) шарлалт
→ Эрчимтэй хяналт болон эмчилгээ
Халдвар
→ Халдварын эсрэг эмчилгээ
Элэг, цөсний замын өвчин
→ Нэмэлт оношилгоо, тусгайлсан эмчилгээ
Хооллолт болон асаргаа
Шарлалтыг бууруулах, хянахад хөхөөр хооллолт маш чухал үүрэгтэй байдаг.
Шаардлагатай үед зөв хооллох, хөхүүлэх аргачлалын зөвлөгөө өгнө
- ㆍХангалттай хэмжээгээр хөхүүлэх/хооллох
- ㆍШингэний дутагдлаас сэргийлэх
- ㆍЖингийн өөрчлөлтийг хянах
Эцэг эхчүүдийн заавал мэдэх ёстой зүйлс
Эцэг эх, асран хамгаалагчдад
өгөх зөвлөгөө
- Нярайн шарлалт нь ихэнхдээ аяндаа зүгээр болдог ч, зарим тохиолдолд заавал эмчийн тусламж, эмчилгээ шаардагдах үе байдаг.
- Хамгийн чухал нь зөвхөн цусны шинжилгээний тоон үзүүлэлтийг харах бус, хүүхдийнхээ биеийн ерөнхий байдлыг давхар хянах явдал юм.
- Шинжилгээний хариунаас хамаарч эмчилгээ хийхгүйгээр зөвхөн хянаж, ажиглах тохиолдол ч бий.
- Шаардлагатай гэж үзвэл тодорхой хугацааны дараа давтан шинжилгээ хийж, дахин үнэлдэг.
- Бид хүүхдийн аюулгүй байдлыг хамгийн нэгдүгээрт тавьж, эмчилгээний шийдвэрийг маш нягт нямбай гаргадаг.
- Тынтын хүүхдийн эмнэлэг нь шаардлагагүй олон эмчилгээнээс татгалзаж, харин зайлшгүй шаардлагатай тусламж үйлчилгээг цаг алдалгүй үзүүлэх “Нарийвчилсан шарлалтын тусламж үйлчилгээ”-г санал болгож байна.